Morgen is het een van de zeldzame feestdagen in Estland: onafhankelijkheidsdag (in het Ests Aastapäev, wat letterlijk jaardag betekent). Daarmee vieren de Esten hun nationale feestdag; van dan af wordt het verhaal een beetje moeilijker...De herdachte dag, 24 februari 1918, was eigenlijk ook niet meer dan dat - één dag. Voorheen waren de Bolsheviken er de baas, maar die namen de wijk voor de oprukkende Duitsers. Vandaar dus maar die ene dag: de Duitsers hadden het land al snel ingenomen. Voor wie er zich voor interesseert (en opgelet heeft tijdens de geschiedenisles): daarna volgt de vrede van Brest-Litovsk, het fameuze verdrag tussen de Soviets en de Duitsers van 3 maart 1918. Onder de voorwaarden van dat verdrag werd alleen Saaremaa (het grote eiland in het westen) Duits en bleef de rest Russisch (Wit-Russisch of Bolshevik, dat weet ik niet meer zo precies), maar in realiteit zwaaiden de Duitsers gauw de plak. Gevolg: een heleboel politici in het cachot en repressie alom.
Na een dag werd er dus weer overwegend Duits gesproken, maar zoals we weten loopt de oorlog dan al snel op zijn eind. Wat we in België niet weten is dat de wapenstilstand in de Baltische staten niet meteen heeft geleid tot de ontwapening van de Duitsers, zodat er eind 1918 nog een Britse interventie aan te pas kwam om de Duitsers ertoe te bewegen de autonomie van Estland te aanvaarden - dat gebeurde op 19 november 1918.
Estse republiek, denk je dan? Nog niet meteen; ondertussen kwam het Sovietleger weer opzetten, en was ongeveer 75% van het land weer in Russische handen tegen december 1918. De Esten hebben dan - op het land zelf en op zee met de hulp van de Engelsen - de Russen (en de met de Russen meevechtende Letse fusilliers) eruit gegooid, en tegen de eerste verjaardag van de onafhankelijkheidsdag was het hele land weer Ests. Ziedaar de "korte historie" van de Estse republiek in die tijd. Er valt nog een heleboel meer over te vertellen, maar dit is een blog, geen geschiedenisboek... *Er is ook nog een "re-independence day" die gevierd wordt op 20 augustus 1991, maar dat is geen nationale feestdag (wel de dag waarop de president zijn rozentuin opent en koffie met taart serveert voor wie het hele jaar braaf is geweest).
De nationale feestdag wordt hier nog in stijl gevierd: met lintjes en medailles, en taart op het werk. De dag voor de feestdag sluiten alle bureaus overigens na de middag hun deuren; de feestdag zelf is een zeldzame vrije dag hier. Dan is er een "militaire parade" op en rond het vrijheidsplein (met wat geluk kan je een glimp daarvan opvangen via deze camera - kijk rechts onderaan vanaf 8:50 Belgische tijd, 9:50 lokale tijd).
Dit jaar komt er misschien nog een extra toetje bij: Kristina Smigun (foto: yahoo! news), de beste Estse langlaufster en winnares van al twee gouden medailles deze spelen, komt morgen aan de start van de 30 km vrij stijl (vanaf 11:30 Belgische tijd, 12:30 Estse tijd). Benieuwd of het dan ook goud zal worden...* Als je het nog iets meer precies wil: in maart 1917 had Estland al een keer autonomie verkregen onder het Russische Kerenski regime, maar daar maakten de Bolsheviken een maand na de oktoberrevolutie als snel een eind aan. De periode is wel belangrijk omdat de Estse "regering" toen er in geslaagd was verschillende diplomatieke missies naar het buitenland uit te sturen, wat dus cruciaal bleek voor de buitenlandse steun die de jonge staat in 1918-1919 mocht ontvangen. Edoch dit geheel terzijde...
Geen opmerkingen:
Een reactie posten